SOSYAL BİLGİLER 5. SINIF 3. ÜNİTE İNSANLAR, YERLER ve ÇEVRELER HARİTAYI TANIYORUM KAZANIM DERS NOTU 10
Melis Akyürek paylaştı.

Harita: Yeryüzünün tamamını veya bir kısmının belli oranda küçültülerek bir düzlem üzerine aktarılmasıdır.

Harita İşaretleri (Lejant): Haritalarda kullanılan özel işaretlerin ne anlama geldiğini gösteren bu bölüme lejant denir.

Bir çizimin harita olabilmesi için:
1-kuş bakışı çizilmiş olması
2-ölçek kullanılması
3-düzlem üzerine çizilmesi gerekir.

Ölçek kullanılmadan yapılan harita çizimlerine kroki denir.

Fiziki Harita: Herhangi bir yerin dağlarını, ovalarını, platolarını, akarsularını gösteren haritalardır.

Siyasi Harita: İl yada ülke sınırlarını gösteren haritalardır.

Beşeri ve Ekonomik Haritalar: Ekonomik etkinliklerin gösterildiği haritaların genel adıdır.

Ölçek: Haritalardaki küçültme oranına denir. Gerçek uzunlukları haritaya aktaramayacağımız için belli oranda küçültme yapılır.

Fiziki Haritada Renkler:
Fiziki haritada yükseltiler renkle gösterilir. Yükseltiler yeşilden kahverengiye doğru gösterilir. Derinlikler mavi ve mavinin tonları ile gösterilir. Deniz yüzey seviyesi 0 metre kabul edilir.

0- 500 metre yeşil ve tonları

500- 1000 metre sarı ve tonları

1000-1500 metre turuncu ve tonları

1500-4500 metre kahverengi ve tonları ile gösterilir.

0- 200 metre açık mavi (derinlikler)

200- 500 metre mavi

500 metre üstü koyu mavi ile gösterilir.

Yüzey Şekilleri İle İlgili Kavramlar:

Dağ: Çevresine göre yüksekte kalan, tabandan zirveye doğru yamaçları eğimli yeryüzü şekillerine dağ denir.

Akarsu: Yeryüzünde belirli bir eğim boyunca sürekli veya zaman zaman akan sulara denir.

Körfez: Denizin, karanın içine doğru sokulduğu büyük girintilere körfez denir.

Yarımada: Üç tarafı sularla çevrili, bir tarafı karayla bağlantılı yeryüzü şekline yarımada denir.

Burun: Kara parçalarının denizin içine doğru uzanmış bölümleridir.

Boğaz: İki denizi birbirine bağlayan dar su geçitleridir. İstanbul ve Çanakkale Boğazları

Doruk: Dağların en yüksek yerlerine doruk denir.

Plato (Yayla): Akarsular tarafından yarılmış yüksek ve geniş düzlüklere plato (yayla) denir.

Vadi: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturduğu “U” veya “V” şeklindeki uzun oluklara vadi denir.

Ova: Çevresine göre alçakta olan geniş düzlüklere ova denir.

Deniz: Okyanusların karaların içlerine doğru girmiş kollarına deniz denir.

Göl: Karalar üzerindeki dört tarafı kapalı çukurlardaki su birikintilerine göl denir.

Ada: Dört tarafı sularla çevrili kara parçasına ada denir.

Not: Karadeniz ve Akdeniz Bölgesi'nde dağlar kıyıya paralel; Ege Bölgesi'nde kıyıya dik uzanır. Yükseltisi en az olan bölge Marmara; En fazla olan bölge Doğu Anadolu'dur.

Melis Akyürek 2020-12-06 00:11:08 anında paylaştı.

Yorumlar İçin Giriş Yap & Üye Ol